Trudno znaleźć w Polsce osobę, która choć raz nie nuciła piosenki z tekstem Jacka Cygana. To autor ponad tysiąca utworów, którego słowa od ponad czterech dekad towarzyszą kolejnym pokoleniom słuchaczy. Choć jego nazwisko kojarzy się przede wszystkim z największymi gwiazdami polskiej estrady, sam od lat pozostaje człowiekiem stroniącym od skandali i medialnego zgiełku.
Jacek Cygan - poeta polskiej piosenki. Od cybernetyki do poezji
Jacek Cygan urodził się 6 lipca 1950 roku w Sosnowcu. W rodzinnym mieście ukończył Szkołę Podstawową nr 15 i liceum im. Emilii Plater. Jego siostra, Irmina Zemełka, wspominała, że w szkolnych latach nie sprawiał on większych problemów wychowawczych. Nie był typem urwisa - przeciwnie, uchodził za spokojnego, zrównoważonego chłopca, który łatwo nawiązywał kontakty i miał wielu kolegów.
Co ciekawe, Cygan nie ukończył studiów humanistycznych - jest absolwentem Wydziału Cybernetyki Wojskowej Akademii Technicznej w Warszawie. To właśnie podczas studiów zaczął pisać wiersze i teksty piosenek, odkrywając, że jego prawdziwą pasją jest słowo. Pierwsze sukcesy odnosił jako współzałożyciel studenckiego zespołu Nasza Basia Kochana, z którym w 1976 roku zwyciężył na Festiwalu Piosenki Studenckiej w Krakowie.
Kariera Jacka Cygana nabrała rozpędu w latach 80. i 90. Napisał teksty dla niemal wszystkich najważniejszych polskich wykonawców. Współpracował m.in. z Edytą Górniak, Marylą Rodowicz, Ryszardem Rynkowskim, Andrzejem Zauchą, Grażyną Łobaszewską, Edytą Geppert, Sewerynem Krajewskim czy Krzesimirem Dębskim.
To właśnie spod jego pióra wyszły słowa do takich przebojów jak "Jaka róża, taki cierń", "Wypijmy za błędy", "Czas nas uczy pogody", "Dumka na dwa serca" czy eurowizyjnego utworu "To nie ja!", który w wykonaniu Edyty Górniak w 1994 roku zapewnił Polsce historyczne drugie miejsce w Konkursie Piosenki Eurowizji. Co ciekawe, wokalistka nie zdradziła autorowi, gdzie ostatecznie trafi utwór. Zrobiła to świadomie, chcąc oszczędzić mu stresu i presji związanej z odpowiedzialnością za reprezentowanie Polski na międzynarodowej scenie. O tym, że stworzył polski utwór eurowizyjny, dowiedział się dopiero później.
Są razem niemal pół wieku. Jacek Cygan poznał żonę w dość nietypowych okolicznościach
Jacek Cygan od lat jest szczęśliwie związany z Ewą Łabuńską. Do ich pierwszego spotkania doszło w 1978 roku podczas Festiwalu Piosenki Studenckiej. Cygan pracował wtedy z zespołem Nasza Basia Kochana, a jego przyszła żona była asystentką reżysera wydarzenia.
Artysta wspominał, że wszystko wydarzyło się bardzo spontanicznie - kiedy siedział w garderobie, nagle weszła nieznajoma kobieta i zapytała o zespół. - A ta Nasza Basia Kochana to kto? Mówię: To ja. Ona zaś: A reszta gdzie? A ja: Reszta idzie, to są artyści! I to była właśnie Ewa, moja obecna żona - wspominał w rozmowie dla archiwumandrzejamolika.pl. Ich relacja szybko się rozwinęła, a dziś tworzą wieloletnie małżeństwo.
Cygan wielokrotnie podkreślał, jak ważną rolę odgrywa w jego życiu żona. Z przymrużeniem oka mówił, że bez niej codzienność wyglądałaby zupełnie inaczej. - Gdyby nie ona, nie płaciłbym rachunków, ponieważ nie wiem, gdzie się je płaci. Krany by przeciekały, drzwi skrzypiały, podłogi trzeszczały, a tynki odpadały, bo do prac domowych mam dwie lewe ręce - przyznał.
Jacek Cygan ceniony przez młodych artystów, choć sam podchodzi do nich z rezerwą
Jacek Cygan wciąż uchodzi za autorytet dla wielu młodych tekściarzy, a także osób związanych z branżą rozrywkową. Wielu młodych artystów stara się dziś o współpracę z nim, jednak - jak sam przyznaje - nie jest to proste. - Śpiewania piosenki nie można się nauczyć. Ktoś musi mieć naturalny talent do przekazywania tych czarnych znaczków, które pisze autor czy poeta, w sposób wokalny - przyznał.
Nie dziwi więc jego dość stanowcze podejście do współpracy ze współczesnymi młodymi wykonawcami. - Na ogół odmawiam, bo widzę, że nic z tego nie będzie, dlatego że ta muzyka nie jest nośna, nie buduje jakiejś postaci - stwierdził szczerze. - Musi być potencjał na początku. Niektórym się wydaje, że jak ja napiszę, to będzie sukces. A ja widzę, że tu nic z tego nie będzie, bo nie ma środków, żeby ten sukces zbudować - wyjaśnił.
Mimo to Cygan potrafił dostrzec potencjał także wśród młodych artystów i wskazać tych, którzy - jak podkreśla - "mają to coś". Jednym z nich jest Ralph Kaminski, który nie ukrywa, co szczególnie ceni w artyście. Wokalista przyznał, że najbardziej imponuje mu u Cygana umiejętność "kosztowania życia". - On wyjeżdża, podróżuje, smakuje. Myślę sobie, że chciałbym kiedyś tak żyć - wyznał.
Jacek Cygan - to mówią o nas jego teksty. "We wszystkim, co robi, jest miłość do człowieka"
Uznania dla Cygana nie brakuje również wśród najbardziej doświadczonych przedstawicieli polskiej sceny artystycznej. W filmie biograficznym o artyście Andrzej Seweryn podzielił się swoimi refleksjami na temat jego twórczości i osobowości. - Kiedy widzę Jacka, kiedy go słucham i o nim słyszę i gdy słucham jego tekstów, czuję radość, dlatego że w tym wszystkim, co robi jest taka miłość do człowieka, że za każdym razem nie to porusza. Jacek dobrze wie, kim jesteśmy, a mimo to kocha nas wszystkich - stwierdził.
Z kolei Zbigniew Zamachowski podkreślił, że mimo ogromnego dorobku artystycznego, uznania w branży i wysokiej pozycji, Cygan pozostaje osobą skromną i bardzo wyrozumiałą w pracy twórczej. - Nie należy do artystów purystycznych wobec tego, co napisali. Jacek dał mi bardzo dużą wolność - wyjawił.
Nie tylko teksty piosenek
Choć większość Polaków zna go jako autora przebojów, Jacek Cygan od lat rozwija również działalność literacką. Wydał tomiki poezji, eseje oraz książki dla dzieci. Jest również autorem librett i widowisk muzycznych, a jego twórczość była wielokrotnie nagradzana przez krytyków literackich.
Napisał ponad 1000 tekstów piosenek, co czyni go jednym z najbardziej płodnych autorów w historii polskiej muzyki, ale przez wiele lat prowadził także popularny program dla najmłodszych "Dyskoteka Pana Jacka", dzięki któremu powstało wiele dziecięcych przebojów.
Jest laureatem Orderu Uśmiechu - wyjątkowego odznaczenia przyznawanego przez dzieci. Otrzymał również Srebrny Medal "Zasłużony Kulturze Gloria Artis", tytuł Honorowego Obywatela Sosnowca oraz doktorat honoris causa Akademii WSB. W Opolu odsłonięto jego gwiazdę w Alei Gwiazd Festiwalu Polskiej Piosenki. Cygan jest też wieloletnim dyrektorem artystycznym i jurorem Festiwalu Zaczarowanej Piosenki.
