Kto by pomyślał, że w 2024 roku kobiety w Polsce i wielu krajach na świecie, będą się obawiać o swoje bezpieczeństwo. Jaki jest temu powód? Po prostu - bycie kobietą. Każdego dnia spotykamy się z dyskryminacją, naruszeniem naszych praw i seksualizacją. Anja Rubik, topmodelka i założycielka Fundacji SEXEDPL, od lat wspiera kobiety w tej nierównej walce. Z okazji Międzynarodowego Dnia Przeciw Przemocy Wobec Kobiet wystartowała z nową kampanią społeczną.
Co chciałabyś osiągnąć kampanią "16 Dni Przeciw Przemocy ze Względu na Płeć"?
Chcemy zwiększyć świadomość na temat przemocy ze względu na płeć jako naruszenia praw człowieka oraz zainicjować otwartą dyskusję na temat jej źródeł i skutków. Chcemy także pokazać, że przemoc może dotyczyć każdego i każdej grupy wiekowej. Będziemy komunikować na naszych kanałach o tym, jak rozróżniać przemoc, jak reagować, jak wspierać osoby w takim doświadczeniu. Jest to także dobry moment, aby mówić głośno o Antyprzemocowej Linii Pomocy SEXEDPL 720 720 020 (która działa codziennie w godzinach 16-24) i dzięki której wspieramy tysiące osób rocznie.
Byłaś dyskryminowana za bycie kobietą?
Tak, jak większość kobiet, doświadczyłam sytuacji, w których byłam oceniana lub traktowana inaczej ze względu na swoją płeć. Takie doświadczenia są jednym z powodów, dla których założyłam Fundację SEXEDPL. Wierzę, że edukacja i otwarta rozmowa to klucz do zmiany.
Myślisz, że wybory w USA spotęgują dyskryminację ze względu na płeć? Na TikToku i portalu X już stał się popularny trend, w którym udział biorą mężczyźni i głoszą: "your body, my choice".
Trendy takie jak ten są odzwierciedleniem głębokiego problemu patriarchatu i nierówności, które wciąż istnieją w społeczeństwie. Wybory w USA mogą mieć ogromny wpływ na prawa kobiet, zwłaszcza w kontekście zdrowia reprodukcyjnego. Każde ograniczenie tych praw to krok wstecz. Ważne jest, byśmy jako społeczeństwo byli świadomi i walczyli przeciwko wszelkim formom opresji, które próbują odbierać kobietom ich autonomię.
W jakim wieku dziewczynki zaczynają odczuwać strach przed mężczyznami?
To zależy od kontekstu społecznego i środowiska, w jakim dorastają, ale badania pokazują, że dziewczynki najczęściej zaczynają odczuwać strach w wieku od 10 do 20 lat, gdy po raz pierwszy stykają się z seksualizacją, molestowaniem, presją społeczną czy doświadczeniami związanymi z przekraczaniem ich granic w przestrzeni publicznej. Często towarzyszy temu brak edukacji oraz odpowiedniego wsparcia ze strony dorosłych, co potęguje problem. Ponadto wychowanie w duchu ostrożności i unikania sytuacji potencjalnie niebezpiecznych dodatkowo potęguje ten strach.
Uważasz, że Polska jest mizoginicznym krajem?
Polska ma wiele cech społeczeństwa patriarchalnego, które nadal wspiera nierówności płciowe. Przejawia się to w ograniczaniu praw reprodukcyjnych, braku systemowego wsparcia dla osób doświadczających przemocy domowej oraz braku edukacji seksualnej. Jednak widzę też ogromny potencjał zmiany – Polki są niezwykle silne, a ruchy społeczne takie jak Strajk Kobiet pokazują, że coraz więcej osób walczy o równość.
Dlaczego znaczna część Polek i Polaków w dalszym ciągu ma problem z edukacją seksualną w szkołach?
To efekt wieloletnich zaniedbań systemowych i kulturowych. Brak rzetelnej edukacji seksualnej w szkołach sprawia, że wiele osób dorasta w niewiedzy i pod wpływem stereotypów. Dodatkowo edukacja seksualna w Polsce bywa demonizowana przez niektóre środowiska polityczne i religijne, które widzą w niej zagrożenie, a nie narzędzie do budowania zdrowych relacji, świadomego społeczeństwa oraz bezpieczeństwa. Dlatego tak ważne są działania fundacji takich, jak SEXEDPL, by zmieniać świadomość społeczną krok po kroku.
