"Mama na świeczniku" to cykl, w którym jako matka dwójki dzieci przyglądam się macierzyńskim tematom w show-biznesie. Sprawdzam, o czym mówią znane mamy i jakie tematy poruszają.
Wersow, czyli Weronika Wiśniewska, to influencerka, żona Friza i mama dwójki dzieci. Para ma trzyletnią córkę Maję i kilkumiesięcznego syna, którego imię, o dziwo, wciąż ukrywa. To zaskakuje, bo Wersow i Friz słyną z pokazywania swojego prywatnego życia w sieci i to właśnie na nim zarabiają. Są nawet kilka kroków przed innymi influencerami, bo nagrywają filmy i seriale o swoim życiu. Teraz premierę miała ich najnowsza produkcja "Friz i Wersow. W drodze". Z tej okazji influencerzy chętnie udzielają wywiadów, a sama Wersow zaskoczyła wyznaniami na temat sharentingu. Trudno było mi uwierzyć, że podchodzi do sprawy z taką lekkością, zwłaszcza w czasach, w których istnieje tak dużo zagrożeń w sieci. Temat ten poruszamy w ramach akcji #NieMaMnieTutaj, w której bierzemy udział wraz z Gazetą.pl, "Gazetą Wyborczą" i "Wysokimi Obcasami". Projekt zwraca uwagę na wpływ algorytmów oraz social mediów na dzieci, jak i odpowiedzialność rodziców za cyfrowy świat, w którym dorastają dzieci.
Nie jest tajemnicą, że Wersow i Friz pokazują i monetyzują wszystko, łącznie ze swoją prywatnością oraz prywatnością dzieci. Wiadomo też, że zarabianie na dzieciach w sieci gwarantuje wysokie przychody z licznych reklam. Właśnie dlatego spotykają się z zarzutami dotyczącymi sharentingu. W rozmowie z Plotkiem Wersow tłumaczyła się jednak, że córka lubi występować przed kamerą.
- Postanowiliśmy, że chcemy pokazywać Maję wyłącznie w momentach, kiedy ona sama się z tego cieszy i sprawia jej to frajdę. Nie chcemy jej w żaden sposób kompromitować ani pokazywać w trudnych czy niekorzystnych sytuacjach, żeby w przyszłości nie powiedziała nam: "Kurczę, mamo, tato, chyba trochę przesadziliście". (...) na razie Maja bardzo lubi świat, w którym funkcjonujemy. Nagrywanie, śpiewanie, uczestniczenie w próbach tanecznych. Zresztą ja też jako dziecko uwielbiałam taniec i bycie w centrum uwagi. Na ten moment Maja bardzo się cieszy, że może nam towarzyszyć i angażować się w takie aktywności. Ale jeśli kiedyś przestanie jej to odpowiadać, uszanujemy jej decyzję - wyznała w rozmowie z Aleksandrą Pajewską-Klucznik.
Poruszyłam ten temat w rozmowie z psycholożką dziecięcą, Sandrą Fryc. Sama jestem mamą czterolatki i doskonale wiem, że dziecko w tym wieku, a tym bardziej młodsze, nie zdaje sobie sprawy z wielu rzeczy. Po prostu nie jest to fizycznie możliwe. Psycholożka potwierdziła to i zwróciła uwagę, że córka Wersow i Friza nie ma więc pojęcia, co oznaczają jej występy przed kamerą.
- Trzylatek znajduje się na etapie intensywnego rozwoju poznawczego, emocjonalnego i społecznego, ale jego kora przedczołowa odpowiedzialna m.in. za przewidywanie konsekwencji, ocenę ryzyka czy myślenie abstrakcyjne jest dopiero w trakcie dojrzewania. Dziecko w tym wieku nie rozumie, czym jest internet, ilu odbiorców może zobaczyć dany materiał, jak długo on tam pozostanie ani jakie może mieć znaczenie dla jego przyszłości jako nastolatka czy dorosłego. To, że maluch lubi być nagrywany, reaguje na kamerę uśmiechem lub naśladuje dorosłych, zazwyczaj wynika z naturalnej potrzeby uwagi, kontaktu z rodzicem oraz zabawy a nie ze świadomej zgody na upublicznienie swojej prywatności - powiedziała mi psycholożka, Sandra Fryc.
Psycholożka Monika Kotlarek ma podobne zdanie i zwróciła przy okazji uwagę, kiedy dziecko może faktycznie wyrazić świadomą wolę. - Małe dzieci są uzależnione od swoich opiekunów i często robią to, czego oni oczekują. Dopiero w wieku nastoletnim możemy zacząć pytać o zdanie, co do upubliczniania wizerunku, bo taki człowiek jest bardziej świadomy, ale to wciąż na rodzicach spoczywa odpowiedzialność za dziecko - powiedziała nam.
To jednak nie wszystko. Wersow postanowiła bowiem odbić pałeczkę i porównała pokazywanie dzieci w sieci do dziecięcych aktorów. - Mnóstwo aktorów, którzy już w młodocianym wieku występowali w filmach, rodzice jednak wysłali na ten casting. Czy np. Maciek Musiał narzeka na to, że rodzice go zaprowadzili na casting, jest osobą popularną i może w ten sposób budować swoją karierę? No nie wiem - powiedziała w podcaście Przemka Górczyka. Najwyraźniej porównanie bardzo jej się spodobało, bo w rozmowie z Plotkiem nawiązała z kolei do innych młodych gwiazd. - Zastanawiam się też, czy nie warto byłoby zapytać o to rodziców aktorów, którzy rozpoczynali karierę w bardzo młodym wieku. Weźmy na przykład dzieci grające w "Rodzince.pl". Na planie była przecież ogromna presja, powtarzanie scen, kolejne duble i tak dalej. A my po prostu pokazujemy, jak wygląda nasze życie i tę dobrą energię naszych dzieci - powiedziała.
Okazuje się jednak, że porównania Wersow nie są trafione, a wszelkie wątpliwości rozwiała psycholożka. Zwróciła bowiem uwagę na wyraźny podział między życiem prywatnym a fikcyjnym młodych aktorów, a do tego ustalone godziny pracy. - Z perspektywy psychologii dziecięcej i rozwoju wczesnodziecięcego porównywanie codziennego sharentingu czyli publikowania wizerunku dziecka w mediach społecznościowych do rozpoczynania kariery aktorskiej jest w moim odczuciu nieprecyzyjne. Nawet w przypadku dziecięcych aktorów produkcje filmowe czy teatralne podlegają określonym ramom: mają ściśle określony czas pracy, scenariusze, przerwy, zasady bezpieczeństwa oraz są oddzielone od codziennego, prywatnego życia dziecka. W mediach społecznościowych granica między pracą a codziennością i intymnością ulega zatarciu, a materiał opublikowany w sieci pozostaje tam na stałe, często bez możliwości pełnego usunięcia go w przyszłości - podkreśliła Sandra Fryc.
Z jednej strony oczywiście rozumiem Wersow i Friza. Ja, jako mama, sama mam ochotę pokazywać zdjęcia swoich dzieci i się nimi chwalić. Powstrzymuje mnie jednak świadomość ogromnego zagrożenia, które wiąże się z publikowaniem wizerunku i danych dzieci. W dobie sztucznej inteligencji, dzięki której można przerobić każde zdjęcie i zrobić z nim wszystko, pokazywanie twarzy dzieci wydaje się, delikatnie mówiąc, zupełnie nierozsądne. I nie jest to mój wymysł czy paranoiczny lęk. To po prostu się dzieje, o czym nawet informowała już Wyborcza.pl w artykule "AI może 'rozebrać' koleżankę z klasy. Ponad siedem razy więcej pedofilskich treści w internecie". Z tekstu dowiadujemy się, że: "w polskim internecie pojawiło się siedem razy więcej treści przedstawiających seksualne wykorzystywanie dzieci", "95 proc. ofiar to dziewczynki", "84 proc. ofiar ma mniej niż 13 lat", "Polska zajmuje pierwsze miejsce w Europie pod względem liczby zgłoszeń tego typu, które policja otrzymuje od dużych platform typu TikTok czy Facebook".
Na tym jednak zagrożenia się nie kończą, o czym wspomniała psycholożka, Sandra Fryc. Okazuje się, że dorastanie w stałej ekspozycji na ocenę odbiorców może wpływać na kształtowanie się poczucia tożsamości oraz granic własnego "ja". - Dziecko może stopniowo uczyć się, że jego zachowania, emocje czy codzienne sytuacje są treścią i materiałem dla innych, co bywa trudne do oddzielenia od autentycznego przeżywania emocji: zwłaszcza tych trudnych, jak złość, smutek czy lęk, które w świecie cyfrowym często są pomijane lub wygładzane. Z czasem może pojawić się też napięcie związane z tym, że w sieci istnieje już gotowy, narzucony przez dorosłych obraz dziecka, na który jako starszy uczeń czy nastolatek nie ma ono wpływu, a który może budzić wstyd lub poczucie naruszenia intymności. To bardzo wrażliwy temat dziś - powiedziała psycholożka.
Sandra Fryc nie ukrywa, że zagrożenia związane z sharentingiem są wielowymiarowe. - Zaczynają się od kwestii bezpieczeństwa cyfrowego (np. udostępniania lokalizacji, rytmu dnia, elementów otoczenia czy potencjalnego wykorzystania wizerunku bez wiedzy i kontroli rodziny), przez presję i oczekiwania związane z byciem rozpoznawalnym od najmłodszych lat, aż po trudności z budowaniem własnych granic w relacjach i w sieci w kolejnych etapach rozwoju. To dorośli ponoszą odpowiedzialność za ochronę prywatności dziecka do czasu, aż będzie ono w stanie samodzielnie i świadomie decydować o tym, co chce pokazać światu - podsumowała Sandra Fryc.
To dlatego Andrzej Duda sprawił sobie Porsche. "Trochę wstyd"
Wiśniewski po latach wyjawił prawdę o współpracy z Miszczakiem. Nie przebierał w słowach
Ciąg dalszy szczekającej afery Chorosińskiej. Jest reakcja Komisji Etyki
Berkowicz w końcu się doigrał. Dobrosz-Oracz nie kryje satysfakcji
Kwaśniewska nie wytrzymała. Stanęła w obronie ojca. Nie miała litości dla hejterki
Eleni odebrała telefon od mordercy córki. Nie wiedziała, że jest za późno. Jej gest porusza do dziś
Doda marzy o "The Voice of Poland". Tak widzi to Michał Szpak. "Trudno jest mi..."
Kwiatkowski zostawił Warszawę i zamieszkał w lesie. Wszystko zaczęło się w kościele
Narzekają, że Pattinson został nowym Bondem. Co na to Raczek? Ma jasne zdanie